Son Dakika
17 Ekim 2017 Salı

Suriye’nin Son Durumu,Türkiye-Suriye Sınırı ve Terörle Mücadele

10 Şubat 2016 Çarşamba, 12:22

 Giriş
Diyarbakır‟ın Sur ilçesinde ve Şırnak‟ın Cizre ilçesinde yoğun olmak üzere
gerçekleşen mücadelede çatışmalar uzun zamandan beri devam etmektedir. 1984 yılında
“uzun süreli bir halk savaşı” stratejisini belirleyen PKK terör örgütü çözüm süreci sorunsalı ve
Ortadoğu‟da yaşanan gelişmeleri de fırsat bilerek 2015 yılı içersinde kırsal alandaki
çatışmaları yerleşim yerlerine kaydırıp, yayarak şehir savaşı stratejisine geçti (1). Çözüm
sürecinde silah bırakarak sınır dışına geçmesi beklenen bölücü terör örgütü PKK tam aksi
yönde süreç boyunca özellikle Hakkâri, Şırnak, Ağrı gibi iller ve Yüksekova, Nusaybin,
Cizre, Silopi gibi ilçelerde bomba ve silah yığınağı yaptı.(2) PKK’nın şehir yapılanması olarak
adlandırılan YDG-H’li teröristler mühimmat yığınaklarına karşı yapılacak operasyonlara ve
ileride planladıkları şuan gerçekleşen çatışmalarda güvenlik güçlerine güçlük çıkarmak ve
pusu kurmak amacıyla sokaklara hendek kazdı. Çok sayıda teröristin etkisiz hale getirildiği
operasyonlarda dikkat çeker ölçüde terörist sayısı ve mühimmat varlığı operasyonların alanın
genişleyeceğini, diğer il ve ilçelere sıçrayacağını açık bir şekilde gözler önüne serdi. Bu
bulguların temelini, sınırın büyük bir kısmında varlığını sürdüren PKK‟nın Suriye kanadı olan
PYD/YPG terör örgütü üyelerinin doğrudan Diyarbakır ve Şırnak‟ta ki çatışmalarda
bulunması ve Suriye‟de ilan edilen kantonlarda yığınak oluşturulan mühimmatların bölgeye
getirilmesi oluşturmaktadır.Yani operasyonların başarıya ulaşması ve yaşanan olaylar
doğrudan veya dolaylı olarak Suriye‟deki sınırdaki durumla yakından ilgilidir.

Suriye’de Son Durum ve PYD/PKK’nın Durumu
2015 yılında tarihte benzeri olmayan olaylara şahit olan Suriye‟de bir çok silahlı grup;
din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin kendi inandığı davası için savaşıyor.Geçtiğimiz 2015
yılında Suriye‟de yaşanan durumla ilgili Valkryv adlı Blog’da yer alan analize göre (3):
“İç savaşın beşinci senesinde 2015 yılını büyük atılımlar yaparak geçiren muhaliflere karşı
İran’ın kara desteği dışında Rusya’dan hava desteği almaya başlayan Esed rejimi ülkenin %
19.8’ini kontrol ediyor. Çöl alanları dâhil olarak IŞİD Suriye’nin % 40’ına yakın bir alanda
hâkimken en düşük nüfus da IŞİD kontrol alanlarında ikamet ediyor.
Ancak 2015 yılı IŞİD için Suriye’de kayıplarla ifade edilen bir yıl oldu. IŞİD’in 2015
yılındaki büyük kayıp süreci 2014 yaz sonunda kuşatmaya aldığı Ayn El Arab (Kobani)
bölgesinden çekilmesi ile başladı. PKK‟nın Suriye kolu PYD‟ye bağlı silahlı birlikler Ayn El
Arab‟ın hemen ardından güneydeki Türkmen Bareh köyüne ilerledi. Dünya kamuoyuna
soykırım politikaları ile düşen Türkmen Bareh ile neredeyse eş zamanlı olarak Tel Abyad‟a
ilerleyen PYD birlikleri 15 Haziran‟da Tel Abyad‟ı düşük yoğunluklu bir çatışma ile IŞİD’den
aldılar. Suluk kasabası ve çevresinde de PYD ile çatışmaları ve vur-kaç temelli mücadelesi
devam eden IŞİD, Haziran ortalarında Haseke ile Tel Abyad arasındaki stratejik bir konuma
bulunan Suluk‟u PYD‟ye bırakmak zorunda kaldı. Kentin PKK‟nın Suriye kolu PYD‟ye
geçmesi ile PYD‟ye bağlı silahlı birlikler hem Haseke‟nin batısında hem de Tel Abyad ile
Ayn İsa çevresinde daha rahat hareket eder hale geldi.

Tel Abyad ve Suluk‟un ardından Türkiye sınır hattındaki varlığını güvenlik altına almak
isteyen PKK‟nın Suriye kolu PYD Haziran ayının sonunda başlattığı operasyon sonunda 8
Temmuz‟da Ayn İsa beldesini ele geçirdi. Ayn El Arab‟tan Ayn İsa‟nın alınmasına kadar
geçen yaklaşık yedi aylık süreçte PKK‟nın Suriye kolu PYD, IŞİD’ten yaklaşık 2.100 km²‟lik
bir alanı almış ve Ayn El Arab‟ın güneyinde Sırrin ile Tel Abyad‟ın güneyindeki Ayn İsa‟ya
kadar inerek IŞİD’in Suriye‟deki merkezi olan Rakka için bir tehlike oluşturmaya başladı.
PKK’nın Suriye kolu olan PYD ise Kuzey Suriye’de Türkiye sınır hattının üçte ikisini
kontrol ediyor. PKK’nın büyük alan kazanımları yaşadığı 2015 yılında IŞİD’in kaybettiği %
14 oranındaki alanı PKK’nın kazandığı ve kontrol alanını Suriye’nin % 25’ine çıkardı.
Toplamda 2014’e göre % 186 oranında artış gösteren PKK kontrol alanlarının birçoğu ise
Esed rejimi için de güvenli alanlar olarak görülüyor. PKK 2015 yılında Ayn El Arab, Tel
abyad, Ayn İsa, 93. Tugay, Hol, Şadadi ve Haseke barajı çevrelerini IŞİD’ten alırken 2015’in
son günlerinde Rakka’nın doğusunda Fırat nehri üzerindeki Tişrin barajını da ele geçirdi.
Tişrin barajından sonra Tişrin köyü ve çevresinde ilerleyen PKK’ya bağlı güçler Kelgel köyü
kırsalında konuşlandı. Böylece PKK, Türkiye’nin tüm açıklamalarına rağmen Fırat’ın batısına
geçmiş oldu.

son durum harita
                                                                           Harita-1- Suriye’de Son Durum

ABD’den sonra Rusya’nın Türkiye ile yaşadığı sorun ardından Rusya’dan da hava
desteği almaya başlayan PKK Rakka dışındaki iki kontrol alanı olan Halep’in
kuzeybatısındaki Afrin ve Halep’teki Şeyh Maksud’ta toprak kazanma girişimlerini
sürdürüyor.

Muhalifler için ise 2015 yılının Eylül ayına kadar oldukça verimli bir yıl geçti. Şubat
2015’te çalışmaları başlatılan Fetih Ordusu ile 8 temel grup çevresinde bir araya gelen
yaklaşık yirmi muhalif grup rejimin kuzey merkezi İdlib vilayetine bir operasyon başlattı.
Rejim İdlib dışında Palmira ve Humus’ta kaybettikleri ile beraber 2015 yılında toplam
hakimiyet alanının % 16’sını kaybetti.
Rejimin 2015 yılındaki en büyük kaybı İdlib vilayetindeki iki önemli askeri merkezin
ve ikmal üslerinin Fetih Ordusu tarafından ele geçirilmesi oldu. Vadi Deyf ile başlayan süreç
Mart ayında Fetih Ordusu‟nun başlattığı büyük operasyonlarla genişledi ve rejim kuzeydeki
İdlib vilayetini tamamen kaybetti. 28 Mart‟ta Fetih Ordusu‟nun İdlib‟e girmesinin ardından
Cisr Eş Şuğur‟a yüründü. 11 Mayıs tarihinde Fetih Ordusu tarafından fethedilen Cisr Eş
Şuğur‟un ardından 10 Eylül‟de Ebu Zuhur hava üssünün alınması ile rejim İdlib vilayetinde
kuşatma altındaki Fua ve Kefreya dışındaki tüm topraklarını kaybetti. Fua ve Kefreya ise
Zabadani ile karşılıklı bir anlaşmanın sağladığı güvenlik ile İdlib vilayet merkezinin hemen
kuzeyinde kuşatma içinde varlığını sürdürüyor.

Muhalifler Suriye toplamında ülkenin % 15’lik bir kısmını kontrol ediyor. İdlib
vilayeti ile Halep merkez ve kuzey hattı ile Halep’in güneyinden M5 ile Sarakib’e uzanan Han
Tuman ve Zirbe bölgeleri, Humus’un kuzeyinde abluka altındaki Hula ve Sirmaniye hattı
muhaliflerin en güçlü şekilde mücadeleye devam ettiği alanlar.” „olduğu bildiriliyor
PKK/PYD/YPG : Suriye’de ki Kürt Koridoru ve Kürdistan Projesi Özet Bakışı
Yukarıdaki analizde de görüldüğü üzere Rusya ve ABD‟nin lojistik ve askeri
desteğiyle Türkiye sınırında ve Suriye‟de büyük avantaj sağlayan PKK‟nın Suriye uzantısı
PYD/YPG özelikle son birkaç haftadır Halep‟in kuzeyine yöneldiği ve Türkiye sınırına
yakın bölgede yer alan Azez‟de önemli ölçüde yerleri ele geçirdiği yönünde bölgeden
haberler geliyor. Yaklaşık bir hafta önce Reuters haber ajansında çıkan; YPG‟nin Celabrus ve
Azez‟e yönelik saldırı hazırlığında olduğuna yönelik çıkan haberden(4) Türkiye sınırında
planlı ve destekli bir şekilde PYD ilerleyişinin sağlanacağı ve kantonların birleştirileceği de
anlaşılıyor. Rusya‟nın ve İran‟ın, Afrin‟in doğusunda IŞİD‟i buradan temizle bahanesiyle
operasyon hazırlığı için havadan mühimmat desteği indirmesi ve lojistik destek sağlaması
bunu daha da netleştiriyor.(5)
2013 yılında New York Times‟da Robin Wrigt‟ın kaleme aldığı “Imagining a
Remapped Middle East” adlı makalede Orta Doğu‟da 5 ülkeden 14 ülke çıkacağı konu
edilirken aynı makalede yer alan “How 5 Countries Could Become 14” olarak isimlendirilen
haritada ise Suriye‟nin kuzeyi ve Irak‟ın bir kısmı „Kürdistan‟ olarak nitelendiriliyordu.(6)
Türkiye‟nin sınırındaki PKK/PYD ilerleyişine baktığımızda bu makalede yayınlanan
harita yönünde ilerlemelerin kaydedildiği açıkça görülüyor. Afrinle Cerablus‟u birleştirme
hedefindeki PYD‟nin Türkiye‟nin yaptığı “Cerablus kırmızı çizgimizdir.” açıklamasından
sonra bir süreliğine bu hedeften vazgeçmiş gibi görünmesinin ardından Türkiye‟nin
belirlediği kırmızı çizgiler aşılma durumuna gelmiştir. ABD ile anlaşmanın tam olarak
sağlanamadığı Cerablus‟ta Anadolu Ajansı‟nın aktardığı bilgilere göre özel güvenlik bölgesi
ilan edilen Gaziantep‟in Karakamışlı ilçesinden de gözlemlenen ABD destekli hava saldırıları
gerçekleştirildiği ayrıca Cerablus‟un güney bölgesinde IŞID ile PKK uzantısı PYD arasında
da çatışmaların sürdüğünü bildirmiştir. Kendine Cenevre‟de siyasal destek‟te arayan fakat
Türkiye‟nin ısrarlarıyla görüşmelere katılmamış gibi görünen PYD‟nin, bu haberlere göre
Türkiye sınırında “Kürt Koridoru” oluşturma amacına yaklaşmış gibi görünmektedir.

CapM0-CWwAARJjc

(ValkryV blog hesabı- Türkiye’nin Kırmızı Çizgileri Haritası)

Suriye Krizinde, PKK/PYD Sorunsalında Çatışmaların Başarıya Ulaştırılması Stratejisi: Afrin

afrin

Harita-2 Suriye-Türkiye Sınırı,Afrin İlçesi

Pkk /PYD‟nin Akdeniz kolu olan Afrin nüfus bakımından Halep merkezi dışında,
Halep‟te ki en fazla Kürt nüfusunun bulunduğu ilçedir. Nüfus çoğunluğunu Kürtler
oluşturmuş olsa da Türkiye sınırına yakın bölgelerde Kızılbaş gibi bir çok Türkmen köyü
bulunmaktadır. (7)
Türkiye açısından Afrin, PKK/PYD‟nin Hatay‟a ve Gaziantep‟e doğrudan açılan
koludur, PKK ve uzantıları burada ki kaçak benzin ve uyuşturucu trafiğini de kontrol
etmektedir, 2014 yılında öldürülen PKK sözde Hatay sorumlusunun Afrin‟de YPG sözde
Komutanı olduğu ortaya çıkması Afrin‟deki PYD/YPG yapılanması ile Türkiye içindeki
PKK yapılanmasının aynı olduklarının açık ispatıdır. Buradan elde edilen sonuçla birlikte
yukarıda incelediğimiz Suriye‟nin ve PYD/PKK‟nın durumundan çıkarılacak sonuçlar birlikte
değerlendirildiğinde, Türkiye sınırları içerisinde devam eden çatışmalarda Afrin‟in etkisi
bakımından PKK‟nın Afrin‟den başlıca iki çıkarı olduğu sonucuna varabiliriz. Birincisi;
Diyarbakır ve Şırnak‟ta yoğun olarak gerçekleşen çatışmaların bahar ayıyla birlikte diğer
illere sıçraması ve Kürt Koridorunun oluşturulması ile Hatay Amanoslar ve Gaziantep
bölgelerine yapılacak saldırı için bir üst oluşturmak, ikincisi ise ileride oluşturulması
planlanan Kuzey Irak ve Suriye‟deki PKK/Kürt Devletinin Akdeniz‟e açılan bir ticaret kolu
olmasını sağlamak. Bunun nasıl olacağı konusunda ise; öncelikle Kuzey Irak‟tan gelecek
petrolün Suriye‟deki PKK Devletinin olduğu Afrin‟e getirilerek oradan da rejimle anlaşmalı
olarak Keseb‟den Akdeniz‟e açılıp, satılacak. Böylelikle de Türkiye‟ye aynı zamanda enerji
darbesi de vurulmuş olacak.

Bölgeden gelen haberler doğrultusunda ise burada bir tehlike daha karşımıza
çıkmaktadır. Hatay‟da yoğun olarak bulunan MLKP ve DHKP-C örgütlenmelerinin
bulunması durumudur.(8) Bu örgütler kurdukları kamplarda eğitim verdikleri terör örgütü
üyelerinin Türkiye‟ye giriş yapıp ortaklaşa ve ayrı şekilde eylem yaptıkları da bölgeden gelen
haberler arasındadır. Eğer bu durumda PKK Afrin‟i kaybederse Suriye‟deki en önemli yeri
kaybetmiş olur çünkü Hatay, Gaziantep gibi bölgelere terörü yayamaz ve Kürt Koridoru planı
olan kantonları birleştirme hedefine ulaşamamış olur. Afrin‟de PKK ile Muhalifler arasındaki
çatışmalar takribi olarak 2-3 ay gibi bir sürece önce başladı. PKK savaşa başlamadan önce
Türkiye‟nin tepkisiyle karşılaşmamak için eski hırsız harami olan Özgür Suriye Ordusu(ÖSO)
üyesi görünümlü Cemal Marufla anlaşıp Ceysul Suvar örgütünü kurdu.(9) Böylece Fırat‟ın
batısında YPG gücü değil de ÖSO görünümlü Kürt karışıklı bir güç olarak planlandı.
Bölgeden gelen bilgiler doğrultusunda da savaş 2-3 aydır devam etmektedir. En son Kuzey
Halep rejim tarafından kuşatma altına alınması sonucu Azez ve Tel-Rıfat ilçelerine
yaklaştılar. Burada bir başka dikkat çeken nokta ise; eğer Azez ilçesini alırlar ise tüm Kuzey
Suriye‟yi alma olasılığının yüksekliğidir bunun nedeni ise, ABD ile Türkiye‟nin YPG‟nin
değil de birkaç ÖSO grubunun Kuzey Halep‟ten IŞİD‟i temizlemesi için anlaşmasıdır.(
10)Ancak ABD bu konuda pasif davranarak neredeyse hiç destek vermedi, verdiği destek ise
3-4 köy ile sınırlı kaldı ve Kuzey Halep‟in Rejim tarafından Halep‟le bağlantısının kesilmesi
sonucu o gruplarında bölgeyi temizleme gücü kalmadı. Böylece de
temizleyebilecek(IŞİD‟den) olan tek güç olarak geriye mecburen YPG kalmış oldu.
Türkiye‟nin bu konuda, ABD ile anlaşmada olduğu gibi o gruplara karşı, Afrin‟deki
muhaliflere askeri ve lojistik destek verirse PKK uzantısı terör örgütü YPG‟yi de temizleme
şansı var. Bölgeden alınan bilgiler doğrultusunda o bölgede Rejim güçleri ve IŞİD hattını
tutan güçleri saymazsak YPG ile savaşa bilecek 3-4 bin kişilik muhalif güç var. Aynı
zamanda verilecek lojistik ve askeri destek ile Afrin ve çevresindeki muhaliflerin o bölgeyi
kontrol altına almasını sağlar. Özellikle Hatay çevresinde kuşatma altında olmayan
muhaliflerin sayısının 7-8 bin civarında olduğu bilgisi ışığında muhalif güçlerin bölgeden
YPG‟yi temizleme olasılığı artar.

Eğer Türkiye bunu yapmazsa ve Kürt Koridoru oluşturulur ise tek tehlike bu değildir.
Başka bir tehlikede PKK‟nın Rusya‟nın hava desteğini de arkasına alarak Kuzey Halep‟ten
sonra hemen Afrin‟nin Hatay yönünde bulunan Babul Hava sınır kapısını alma ihtimalidir.
Eğer bu tehlikede gerçekleşirse ve sınır kapısı PKK‟nın eline geçerse Türkiye ve Muhaliflerin
sınır kapısı kalmayacak,muhaliflerin durumu zorlaşacak, Türkiye‟nin bütün sınırı PKK‟ya
geçmiş olacaktır. Bu açılardan bakılacak olursa Afrin‟in en stratejik ilçe olduğu açıkça
görülecektir.Afrin‟de PKK‟nın vurulması ile PKK diğer yerlerde kolay kolay
tutunamayacaktır.

Sonuç Yerine Kısaca Maddeler Halinde Özetleyecek Olursak ;

Türkiye Afrin‟i vurursa;

1- PKK/PYD/YPG Terör Örgütünün Suriye‟deki kantonları birleştirme imkanı ortadan
kaldırılacak
2- Türkiye‟ye yönelecek olan ve Türkiye‟de bulunan sayısı milyonlarla ifade edilen
mülteciler o bölgeye yerleştirilebilecek
3- Muhalif gruplar Halep hattında Esad Rejimine karşı büyük avantaj elde edecek
4- Türkiye‟ içindeki terörü doğrudan etkileyerek terörün azaltılmasını operasyonlarda
başarıya ulaşılmasını sağlayacak
5- Pkk‟nın Hatay Amanoslar ve Gaziantep bölgesinde ki terör hazırlıkları başlamadan
bitmiş olacak

Türkiye Afrin‟i vurmaz ise olası durumların önlenememesi sonucu :

1- Suriye sınırında Kürt Koridoru oluşturularak PKK/Kürdistan kurulacak
2- Kuzey Irak-Kuzey Suriye üzerinde petrol ve doğal gaz ticareti yapılarak Türkiye
ekonomisine zarar verecek
3- Hatay Amonoslar Gaziantep ve diğer bir çok ilde terör olayları Diyarbakır ve
Şırnak‟taki gibi olacak, Türkiye içerisinde terör tırmandırılacak,Türkiye‟nin iç ve
dış güvenliği doğrudan tehdit altına girecek.
4- Kısa zaman içinde çıkan çatışmalardan ve PKK‟dan kaçan sığınmacılar Türkiye‟ye
gelecek
5- 300 kilometrelik terör hattına ilave olarak 900 kilometrelik terör hattı gelecek
6- PKK‟nın eylemleri, silah ve eleman sayısı 4-5 katına çıkacak
7- Türkiye‟de terör örgütü olan PKK‟nın Suriye‟de isim değiştirerek siyasi desteği
arkasına alıp devlet kurmasıyla, kritik ülkeler tarafından tanınması sonucu
Türkiye‟nin terörle mücadelesi bir hayli zor bir hal alacak.

Batuhan DAĞ

 

KAYNAKÇA
1-Merve Önenli Güven,Pkk‟nın Şehir Savaşı Stratejisi,21.YY Enstitüsü
2- http://www.aksam.com.tr/guncel/iste-pkknin-hendek-plani/haber-432980
3- http://valkryv.blogspot.com.tr/
4-http://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-ypg-idUSKCN0V622F
5-www.kurdpress.com
6-http://www.nytimes.com/2013/09/29/opinion/sunday/imagining-a-remapped-middle-east.html
7-Rasim Buzboğa,Suriye Kürtleri ; Suriye‟nin Kuzeyindeki Etnik Yapı ve Kürt Nüfusu,21.YY
Enstitüsü
8-http://anfturkce.net/guncel/mlkp-savascisi-halil-aksakal-i-binler-ugurladi
9-http://www.incanews.net/ortadogu/18020/pyd-ortagi-cemal-maruf-katliam-yapti
10-http://www.hurriyet.com.tr/flas-iddia-turkiye-ve-abd-isidden-arindirilmis-bolge-konusundaanlasti-
29656420
11-Harita-1 ve Harita-2 ; http://umap.openstreetmap.fr/en/map/suriye-sondurum_

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz